Lễ tạ mộ là nghi thức thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên, ông bà đã khuất. Trong bài viết này, Muaban.net sẽ tổng hợp 5 mẫu văn khấn tạ mộ ngoài đồng và cách sắm lễ chuẩn theo phong tục truyền thống Việt Nam. Mời bạn đọc theo dõi!
I. Tìm hiểu về lễ tạ mộ
1. Lễ tạ mộ là gì?
Lễ tạ mộ là nghi thức con cháu chuẩn bị lễ vật, dâng hương tại phần mộ của ông bà, tổ tiên để bày tỏ lòng thành kính, biết ơn và cầu mong gia đình bình an, thuận lợi. Nghi lễ này thường được thực hiện vào dịp cuối năm, ngày giỗ hoặc sau khi xây sửa mộ phần
Nghi thức tạ mộ có thể khác nhau tùy thuộc vào vùng miền và phong tục của mỗi gia đình. Tuy nhiên, nhìn chung, lễ tạ mộ thường bao gồm các nghi thức dâng hương, đặt hoa, dâng lễ và đọc văn khấn để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên đã khuất.
Xem thêm: Văn khấn Công Đồng Tứ Phủ chuẩn, chi tiết và đầy đủ nhất
2. Ý nghĩa của lễ tạ mộ
Lễ tạ mộ là một nét đẹp trong văn hóa tâm linh của người Việt, thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn” và lòng biết ơn đối với ông bà, tổ tiên đã khuất. Đây cũng là dịp để con cháu bày tỏ sự tưởng nhớ, cầu mong gia đình được bình an, thuận lợi và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.
Theo quan niệm dân gian, việc chăm lo và thực hiện lễ tạ mộ chu đáo còn mang ý nghĩa “âm phù, dương trợ“, cầu mong mộ phần được yên ổn, con cháu hòa thuận, làm ăn thuận lợi và hạn chế những điều không may.
Tham khảo tin đăng mua bán nhà đất giá tốt tại Muaban.net:
3. Các loại lễ tạ mộ theo phong tục Việt Nam
Theo phong tục của người Việt, lễ tạ mộ được thực hiện vào nhiều dịp khác nhau tùy theo mục đích và truyền thống của từng gia đình. Một số lễ tạ mộ phổ biến gồm:
- Lễ cúng tạ mộ đầu năm (tạ mộ Thanh Minh)
- Lễ tạ mộ cuối năm
- Lễ tạ mộ khánh thành
- Lễ tạ mộ kết phát
- Lễ tạ mộ kết mối (mối đùn)
- Lễ tạ mộ tam đại
- Lễ tạ mộ 3 ngày
- Lễ tạ mộ ngày giỗ
- Lễ tạ mộ rằm tháng 7
- Lễ tạ mộ của dòng họ, dòng tộc
Trong đó, các nghi lễ được nhiều gia đình chú trọng là lễ tạ mộ cuối năm, lễ tạ mộ ngày giỗ và lễ tạ mộ khánh thành sau khi xây sửa mộ phần.
4. Thời gian làm các lễ tạ mộ
Mỗi lễ tạ mộ sẽ được thực hiện vào thời điểm khác nhau tùy theo mục đích và phong tục của từng gia đình:
- Lễ tạ mộ ngày giỗ: Diễn ra vào ngày giỗ hằng năm của người đã khuất;
- Lễ cúng tạ mộ cuối năm: Thường diễn ra từ ngày 23 đến 30 tháng Chạp âm lịch;
- Lễ tạ mộ khánh thành: Thực hiện sau khi hoàn thiện xây dựng hoặc sửa sang mộ phần. Nhiều gia đình thường xem ngày tốt, hợp tuổi để cầu may mắn và thuận lợi.
Xem thêm: Bài Văn Khấn Phật Tại Gia Và Những Lưu Ý Bạn Phải Biết Khi Thờ Phật Tại Nhà
II. Văn khấn tạ mộ ngoài đồng và các dịp lễ
1. Văn khấn tạ mộ ngoài đồng ngắn gọn, chuẩn nghi lễ
Mẫu văn khấn tạ mộ ngoài đồng ngắn gọn, dễ đọc và được nhiều gia đình sử dụng hiện nay:
|
“Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Con kính lạy: – Quan đương xứ thổ địa chính thần. – Thổ địa Ngũ phương Long mạch Tôn thần. – Tiền thần Chu Tước, Hậu thần Huyền Vũ, Tả thần Thanh Long, Hữu thần Bạch Hổ. – Liệt vị Tôn thần cai quản ở xứ này. Con kính lạy vong linh, Hôm nay là ngày [ngày thực tế] tháng [tháng thực tế] năm [năm thực tế], nhằm tiết … Chúng con là… Thành tâm sắm sanh phẩm vật, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Chư vị Tôn Thần về việc lễ tạ mộ phần. Nguyên có vong linh thân nhân của gia đình chúng con là: [tên người đã mất] hiện phần mộ an táng ở nơi này. Đội ơn Chư vị Tôn thần che chở, ban ân, vong linh được yên ổn nơi chín suối. Lại nhờ có duyên lành, gia đình chúng con được vong linh thường về ghé thăm, linh ứng giúp chỉ dẫn các công các việc được đầu xuôi đuôi lọt, nhờ thế toàn gia được an ninh khang thái, từng bước tiến bộ. Hôm nay nhằm ngày lành tháng tốt, gia đình chúng con sắm sửa lễ tạ mộ mong báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Chư vị Tôn Thần lai giáng án tiền, nhận hưởng lễ vật, chứng minh tâm đức. Cúi mong vong linh chấp kỳ lễ bạc, lời kêu tiếng khấn, tờ đơn cánh sớ, tùy phương ứng biến, độ trì toàn gia, từ trẻ tới già, luôn được vui tươi, mạnh khỏe. Chúng con dâng biếu vong linh tài mã gồm: (đọc đầy đủ tên các đồ mã dâng cho vong). Âm dương cách trở, bát nước nén hương, giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Cẩn cáo!” |
2. Bài văn khấn tạ mộ cuối năm
|
Văn khấn lễ tạ mộ cuối năm mẫu 1 (Cúng tạ mộ để xin phép Thổ thần Thổ địa ở nơi đó cho Ông bà về ăn Tết) |
|
“Kính lạy: – Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, Kim niên hành binh, Công tào phán quan. – Ngài bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại vương. – Ngài bản xứ thần linh Thổ địa tôn thần. – Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ long mạch Tôn thần, Tiền Chu tước, Hậu Huyền vũ, Tả Thanh long, Hữu Bạch hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản ở trong xứ này. Chúng con [đọc họ tên vợ, họ tên chồng]. Địa chỉ [đọc nơi ở hiện tại]. Sắm sanh phẩm vật, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Tôn thần, kính viếng vong linh là: [Tên của ông bà, tổ tiên,…], Tuổi [đọc tuổi âm lịch]. Tạ thế ngày [đọc ngày mất]. Phần mộ ký táng tại [đọc nơi chôn cất]. Nay nhân ngày (Ví dụ: Cuối năm, khánh thành, thanh minh hoặc thăm mộ) con xin cúi lạy Thần linh đất này, Thành hoàng bản thổ nơi đây, đất lành chim đậu, đức dày thanh cao, giữ lành công lao, có kết có phát nhờ vào thần quan, tôn thần long mạch cao sang, nhị thập tứ hướng nhị thập tứ sơn quanh vùng. Chọn nơi đây an táng mộ phần, thỏa yên muôn thủa, hồng ân đời đời, gia ân mãi mãi không thôi, chúng con xin có vài lời cầu xin: Bái tạ thủ mộ thần quan, cho chân linh dưỡng cho hài cốt nguyên vẹn toàn, phù hộ con cháu trần gian, an khang mạnh khỏe, làm ăn gặp may, âm dương cách trở, bát nước nén hương, biểu tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!” (Khấn 3 lần rồi đốt vàng tiền) |
|
Văn khấn tạ mộ cuối năm mẫu 2 (Tạ mộ để xin phép Thổ thần Thổ địa nơi đó cho Ông bà về ăn Tết)
|
|
“Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! – Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. – Con kính lạy ngài Địa tạng vương bồ tát. – Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Kim niên hành binh, Công tào Phán quan. – Con kính lạy ngày Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương quản cai nơi nghĩa trang. – Con kính lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần. – Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ Long Mạch Tôn thần, các ngài Tiền Chu tước, Hậu Huyền Vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản trong nơi nghĩa trang này. – Con kính lạy hương linh cụ: [tên người mất]. Hôm nay là ngày [ngày thực tế lúc làm lễ] tháng Chạp, năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến. Tín chủ (chúng) con là: [tên người (nhiều người) đang làm lễ]. Ngụ tại [nơi sống hiện tại]. Chúng con sắm sanh phẩm vật, hương hoa trà quả, kim ngân tài mã, dâng hiến trình cáo Tôn thần. Kính rước vong linh bản gia tiên tổ chúng con là: Kỵ nhật là [tên người mất]. Có phần mộ táng tại [địa chỉ phần mộ]. Được về với gia đình đón mừng năm mới, để cho cháu con được phụng sự trong tiết xuân thiên, báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Tôn thần, Phủ thùy doãn hứa. Âm dương cách trở. Bát nước nén hương. Thành tâm kính lễ. Cúi xin chứng giám. Phù hộ độ trì. Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật! Nam mô a di đà Phật!” |
(Nguồn: Theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam, NXB Văn hóa – Thông tin)
3. Bài văn khấn tạ mộ khánh thành
Văn khấn tạ mộ khánh thành thường được sử dụng sau khi hoàn thiện xây mới hoặc sửa sang mộ phần:
|
“Nam mô a di đà phật!! Con kính lạy: – Quan đương xứ thổ địa chính thần. – Thổ địa Ngũ phương Long mạch Tôn thần. – Tiền thần Chu Tước, Hậu thần Huyền Vũ, Tả thần Thanh Long, Hữu thần Bạch Hổ. – Liệt vị Tôn thần cai quản xứ này. Con kính lạy vong linh [tên người mất]. Hôm nay là ngày [ngày thực tế] tháng [tháng thực tế] năm [năm thực tế]. Chúng con là: [tên một hãy những người đang tạ lễ]. Thành tâm sắm sanh phẩm vật, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Chư vị Tôn Thần về việc lễ tạ mộ phần. Nguyên có vong linh thân nhân của gia đình chúng con là [tên người mất] hiện phần mộ an táng ở nơi này. Đội ơn Chư vị Tôn thần che chở, ban ân, vong linh được yên ổn vui tươi nơi chín suối. Lại nhờ có duyên lành, gia đình chúng con được vong linh thường về ghé thăm, linh ứng giúp chỉ dẫn các công các việc được đầu xuôi đuôi lọt, nhờ thế toàn gia được an ninh khang thái, từng bước tiến bộ. Nay nhâm ngày lành tháng tốt, gia đình làm lễ tạ mộ mong báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Chư vị Tôn Thần lai giáng án tiền, nhận hưởng lễ vật, chứng minh tâm đức. Cúi mong vong linh chấp kỳ lễ bạc, lời kêu tiếng khấn, tờ đơn cánh sớ, tùy phương ứng biến, độ trì toàn gia, từ trẻ tới già, luôn được vui tươi, mạnh khỏe. Chúng con dâng biếu vong linh tài mã gồm: [đọc tên các lễ vật dâng cho vong]. Âm dương cách trở, Bát nước nén hương, Giãi tấm lòng thành, Cúi xin chứng giám. Cẩn cáo!!!” |
4. Bài văn khấn tạ mộ ngày giỗ
Đây là bài văn khấn tạ mộ dùng trong ngày giỗ của ông bà tổ tiên:
|
“Nam mô a di Đà Phật!!! Nam mô a di Đà Phật!!! Nam mô a di Đà Phật!!! Con lạy 9 phương Trời, 10 phương Chư Phật, Chư Phật mười phương… Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ Chư Vị Tôn thần… Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân… Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quảnxứ này… Hôm nay là ngày [ngày thực tế]… tháng [tháng thực tế]… năm [năm thực tế]…, Ngày trước giỗ – Tiên Thường… [tên ngày giỗ] Tín chủ con là:..[họ tên của người gia chủ làm lễ]… Ngụ tại:..[nơi ở của người gia chủ làm lễ]… Nhân ngày mai là ngày giỗ của [Họ tên của người mất]… Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ, thành tâm dâng lễ, quả cau lá trầu, hương hoa, trà quả, đốt nén tâm hương, trước ngay án tọa Tôn thần cùng chư vị uy linh, kính cẩn tâu trình…. Chúng con kính mời các vị Bản gia Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch và các vị Thần linh hiển linh chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành. Kính thưa các vị Thần linh, Gia tiên chúng con và những vong hồn nội tộc được thờ phụng vị cùng về nơi đây cùng hâm hưởng. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô a di Đà Phật! Nam mô a di Đà Phật! Nam mô a di Đà Phật!” |
(Nguồn: Tổng hợp)
Xem thêm: Bài khấn đi chùa ngắn gọn cầu bình an, may mắn cho cho gia đình
III. Cách sắm lễ vật cho lễ tạ mộ đúng nghi thức
Lễ vật cúng tạ mộ không cần quá cầu kỳ nhưng cần được chuẩn bị đầy đủ. Mâm cúng tạ mộ thường gồm những lễ vật sau:
- Xôi và gà luộc
- Trái cây và hoa tươi
- Rượu trắng
- Chè (trà)
- Trầu cau
- Hương, đèn hoặc nến
- Vàng mã
Đối với hoa cúng, nhiều gia đình thường chọn hoa cúc trắng, vàng hoặc những loại hoa mà người đã khuất yêu thích. Ngoài lễ vật cơ bản, một số nơi còn chuẩn bị thêm vàng mã, quần áo giấy hoặc vật dụng tượng trưng cho người đã khuất.
IV. Phân biệt lễ tạ mộ và lễ tảo mộ theo phong tục Việt
Tạ mộ là nghi thức nhằm tri ân và bày tỏ lòng biết ơn đến thần linh đã cai quản, chăm sóc phần đất an nghỉ của tổ tiên. Lễ này thường được thực hiện vào những ngày cuối năm.
Tảo mộ là nghi thức sửa sang, dọn dẹp và chăm sóc phần mộ của ông bà, tổ tiên để thể hiện lòng thành kính, cầu mong con cháu bình an, làm ăn thuận lợi. Nghi lễ này thường diễn ra vào tháng 3 âm lịch hằng năm.
V. Những lưu ý quan trọng về lễ tạ mộ
Khi thực hiện lễ tạ mộ, gia chủ nên lưu ý một số điều sau để đảm bảo sự trang nghiêm và thể hiện lòng thành kính với ông bà, tổ tiên:
- Chuẩn bị lễ vật đầy đủ, không cần quá linh đình hay tốn kém.
- Ăn mặc lịch sự, giữ thái độ nghiêm túc khi dâng hương và đọc văn khấn.
- Không nói cười lớn tiếng, vui đùa hoặc ngồi lên phần mộ.
- Nên quan tâm, thắp hương cho các phần mộ xung quanh nếu có quan hệ thân quen.
- Không nên ăn đồ cúng tại nghĩa trang để đảm bảo vệ sinh.
- Nên đi tạ mộ vào ban ngày, tránh quá sớm hoặc quá muộn.
- Người có sức khỏe yếu, phụ nữ mang thai, người đang bị ốm hoặc trẻ nhỏ nên hạn chế đi tạ mộ.
- Sau khi đi tạ mộ về, nên hơ lửa hoặc tắm nước gừng để giữ ấm cơ thể.
Như vậy bài viết trên đã gửi đến bạn đọc một số bài văn khấn tạ mộ ngoài đồng cũng như những thông tin xoay quanh nghi lễ tạ mộ theo truyền thống của người dân Việt Nam. Hy vọng bài viết sẽ giúp bài hiểu rõ hơn về phong tục mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc ấy và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho ngày lễ tạ mộ trong gia đình. Truy cập website Muaban.net để cập nhật các thông tin mới nhất nhé!
Nguồn tham khảo: Văn khấn cổ truyền Việt Nam, NXB Văn hóa – Thông tin
Có thể bạn quan tâm:
- Mâm cúng Sơn Trang gồm những gì? Văn khấn cúng đúng và đầy đủ nhất
- Văn khấn mẹ Diêu Trì Thánh Mẫu đầy đủ và chi tiết nhất
- Văn khấn đền Trình đầy đủ kèm nghi lễ đầy đủ, chi tiết nhất
