Thứ Hai, Tháng Chín 26, 2022
spot_img
HomeChia sẻ kinh nghiệmBOM là gì? Vai trò quan trọng của BOM khi kinh doanh

BOM là gì? Vai trò quan trọng của BOM khi kinh doanh

BOM là gì? BOM được mọi người biết đến là một thuật ngữ được sử dụng chủ yếu trong lĩnh vực kinh tế, cụ thể là trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Và không phải bất cứ ai cũng có thể hiểu nếu như chỉ mới nghe đến lần đầu tiên. Việc tiếp cận và làm quen với những thuật ngữ chuyên ngành là bước đệm quan trọng để bạn thích nghi với công việc một cách tốt nhất. 

Thực tế, BOM là quá trình vô cùng quan trọng nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận định chính xác mức độ ảnh hưởng và vai trò của nó. Trong bài viết dưới đây, bạn sẽ cùng tôi tìm hiểu về chủ đề chính “BOM là gì?” Đồng thời, nhận định rõ hơn về cái nhìn trong vai trò và cách thức  thành lập của BOM trong kinh doanh nhé!

BOM là gì?

BOM là gì? Ở đây, BOM là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Bill of material” ,có nghĩa là định mức nguyên vật liệu. Nó xem như một danh sách các nguyên vật liệu thô, thiết bị lắp ráp, phụ tùng trung gian, linh kiện,.. Và các bộ phận cần thiết để sản xuất những sản phẩm sắp tung ra thị trường tiêu thụ. BOM giúp liệt kê một cách chính xác các thành phần để tạo nên một sản phẩm mới.Thậm chí còn phân chia các thành phần giống nhau theo kích thước, màu sắc, cấu hình,…

BOM là từ viết tắt của " Bill of material"
Bạn hiểu BOM là gì?

Hay nói cách khác, BOM chính là danh sách để nhà sản xuất có thể nắm rõ số lượng, khối lượng nguyên vật liệu cần đầu tư cho quá trình sản xuất sản phẩm. Tránh trường hợp thiếu hay thừa gây ảnh hưởng đến các  công đoạn sản xuất. Từ đó làm trễ tiến độ kinh doanh của doanh nghiệp đầu tư.

Ngoài ra, BOM còn được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau phụ thuộc vào mỗi hoàn cảnh, chẳng hạn như: BOM đặt hàng xây dựng, thiết kế, duy trì,.. Tùy theo mục đích và nhu cầu kinh doanh mà việc sử dụng từng loại BOM sẽ khác nhau.

>>Tham khảo thêm: Nghề SEO là gì? Một số vai trò của SEO trong hoạt động kinh doanh của công ty

BOM được phân thành hai loại cơ bản
Có những loại BOM nào?

Có các loại BOM nào?

Manufacturing Bill of Materials (mBOM) 

Đầu tiên, phải kể đến mBOM, hay còn gọi là BOM sản xuất được phép sử dụng khi doanh nghiệp cần hiển thị đầy đủ các bộ phận và lắp ráp cần thiết. Nhằm mục đích xây dựng sản phẩm hoàn chỉnh nhất. Có thể nói đây là loại BOM phổ biến nhất trong các công ty sản xuất.

Trong khi những loại BOM khác thường tập trung vào các thành phần và nguyên vật liệu có trong một thiết kế, thì mBOM lại sử dụng các thông tin trên. Đơn giản chỉ nhằm xây dựng mối quan hệ chi tiết hơn về các thành phần có trong chúng và cách để chúng liên quan mật thiết với nhau. 

mBOM-loại BOM phổ biến nhất
Manufacturing Bill of Materials, hay còn gọi là BOM sản xuất

Thêm vào đó, các bộ phận bắt buộc xử lý trước khi lắp ráp cũng phải được đưa vào mBOM. Hay tài liệu chứa thông tin yêu cầu được phổ biến cho mọi hệ thống kinh doanh. Trong đó,nếu liên quan đến việc đặt hàng và xây dựng thương hiệu sản phẩm sẽ bao gồm:

  • Lập kế hoạch nguồn lực doanh nghiệp (ERP)
  • Lập kế hoạch tài nguyên vật liệu (MRP)
  • Hệ thống thực hiện sản xuất (MES)

Ngoài ra, độ chính xác của số lượng các bộ phận được đặt hàng trong quá trình sản xuất cũng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến mBOM. Vì cơ bản điều này giúp đảm bảo bộ phận mua hàng có thể duy trì lịch trình đặt hàng các bộ phận cần thiết một cách tối ưu. Chưa kể nó còn ảnh hưởng đến sự thương lượng giá tốt nhất từ nhà cung cấp.

Engineering Bill of Materials (eBOM)

Engineering Bill of Materials
BOM kỹ thuật

Tên gọi tắt eBOM, hay còn được gọi là BOM kỹ thuật. Thông thường, loại BOM này sẽ được phát triển trong giai đoạn thiết kế sản phẩm. Dựa trên hai công cụ chính là thiết kế hỗ trợ máy tính (CAD) và tự động hóa thiết kế điện tử (EDA). 

Nội dung tài liệu thường liệt kê các bộ phận, vật phẩm, bảng thành phần và lắp ráp trong sản phẩm theo thứ tự thiết kế của một nhóm kỹ thuật. Hoặc dựa theo mối quan hệ của chúng với sản phẩm mẹ như đã được thể hiện trong bản vẽ lắp ráp ban đầu. Và không có gì là quá lạ khi có nhiều hơn một eBOM được liên kết liền mạch với sản phẩm hoàn chỉnh.

>>>Tham khảo thêm: Break out là gì? Thế nào là một Break out hợp lệ và thành công?

Production BOM

Production BOM, hay còn gọi là BOM sản phẩm. Một loại bom đảm nhiệm vị trí nền tảng tạo ra đơn hàng cần sản xuất. Nó có nhiệm vụ chính là liệt kê các thành phần và thành phần cần được lắp ráp (thành phần được lắp ráp ở đây là riêng biệt nhưng lại là một bộ phận lắp ráp cho một sản phẩm có quy mô lớn hơn) cho một sản phẩm riêng biệt. Cũng chính vì thế mà nhà sản xuất có thể cấu tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh, đi kèm với nhiều yếu tố như: giá cả, số lượng, mô tả, các đơn vị đo lường…

Một loại bom đảm nhiệm vị trí nền tảng
BOM sản phẩm

Thực tế, trong quá trình sản xuất, các thành phần vật lý có thể chuyển đổi thành các sản phẩm hoàn chỉnh. Nhưng với hệ thống BOM sản phẩm hoàn toàn tự động, nhu cầu về bảng thành phần, chi phí và tính sẵn có của nguyên vật  liệu có thể tự động thêm vào đơn đặt hàng. Do đó có thể đảm bảo rằng nguyên liệu thô được phân bổ một cách hợp lý nhất cho sản phẩm.

Single-Level BOM

Riêng với Single-Level BOM (hay còn gọi là BOM đơn cấp) chỉ được dùng trong các cấu trúc không phức tạp. Chúng hoàn toàn không được sử dụng trong các sản phẩm quá phức tạp. Single-Level BOM được hiểu đơn giản là loại tài liệu chứa các bộ phận đã sử dụng trong khâu tạo ra thành phẩm. Hoặc là tài liệu được liệt kê các bộ phận theo thứ tự nhất quán. Cấu trúc tài liệu này chỉ cho phép ứng dụng một cấp độ con trong các thành phần, vật liệu và lắp ráp.

BOM đơn cấp
Single-Level BOM

Multi-Level BOM

Khi Single-Level BOM ứng dụng trong những cấu trúc đơn giản, thì Multi-Level BOM lại có xu hướng được sử dụng với những công trình phức tạp hơn. Cũng bởi vì nó bao gồm nhiều thành phần và được chia thành các cấp độ lắp ráp khác nhau. Trong tài liệu này, mỗi vật phẩm (hay còn gọi là vật liệu thô hoặc lao động) phải được liên kết với vật phẩm gốc, ngoại trừ cấp cao hơn.

Multi-Level BOM
BOM đa cấp

>>>Tham khảo thêm: Blogging là gì? Định nghĩa cụ thể về Blogging

Vai trò của BOM là gì?

Như tôi đã nói trên, BOM là danh sách các nguyên vật liệu thô, bảng thành phần, linh kiện để xây dựng, sửa chữa, sản xuất nhằm tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh. Bạn có thể hiểu đơn giản rằng vai trò của BOM là bản danh sách liệt kê chi tiết số lượng các nguyên vật liệu trong một quy trình sản xuất sản phẩm. 

Việc không tạo bảng định mức cũng giống như bạn nấu ăn mà không áp dụng công thức vậy. Tuy nhiên một điểm khác ở đây là khi nấu ăn bạn có thể làm theo cảm tính mà không cần phụ thuộc vào công thức rập khuôn. Nhưng bạn có chắc chắn rằng món ăn đó sẽ ngon hay không? Nêm nếm bao nhiêu muối là đủ, cần bao nhiêu nước là phù hợp? BOM cũng được ví như một công thức giúp bạn tạo ra sản phẩm cuối cùng với chi phí tối ưu nhất.

Trong thực tế, BOM được tạo ra khi dây chuyền sản phẩm chuẩn bị vào công đoạn sản xuất. Đặc biệt là những nguyên vật liệu không có sẵn trong kho, đòi hỏi phải liên hệ với nhà cung ứng để có thể cung cấp kịp thời. Tránh ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất chung.

BOM giúp bạn giúp bạn tạo ra sản phẩm cuối cùng với chi phí tối ưu nhất
Những vai trò thiết yếu của BOM

Tôi sẽ đưa ra một ví dụ về BOM cụ thể để bạn có thể hình dung dễ dàng hơn: Một công ty sản xuất xe đạp thì BOM của họ chính là danh sách các bộ phận lắp ráp để hoàn thiện một chiếc xe đạp. Nó sẽ bao gồm các chi tiết như: 1 khung xe, 1 chuông, 1 yên xe, 2 bánh xe, 2 bàn đạp,…. Thêm vào đó sẽ là số lượng cụ thể của từng loại nguyên liệu đi kèm mức giá kê khai.

Quản lý số lượng nguyên vật liệu

BOM thường được sử dụng để lập bảng kế hoạch mua hàng với số lượng cụ thể. Bao gồm các bước lập theo quy trình sản xuất nhất định.

Định phí nguyên vật liệu

BOM là bước đệm quan trọng để tiến hành hoạch định chi phí khi tạo ra sản phẩm. Nếu bạn tạo ra BOM một cách logic và hợp lý thì nó sẽ giúp cho việc đo lường và tính toán chi phí hàng hoá một cách chính xác nhất. Nhờ đó có thể giảm tối ưu các mức phí phát sinh trong dự án.

BOM giúp đo lường và tính toán chi phí hàng hoá một cách chính xác nhất
Vai trò định phí nguyên vật liệu

Kiểm soát hàng tồn trở nên dễ dàng hơn

Các nhà sản xuất có thể kiểm soát số lượng hàng tồn kho tốt hơn nhờ việc sử dụng BOM. Từ đó mua các nguyên vật liệu với số lượng thích hợp đã dự đoán trong bảng kế hoạch ban đầu. Điều này không chỉ đơn giản là giảm thiểu hay loại bỏ tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa, mà còn giúp giảm những nguồn phí phát sinh không đáng có. Nhờ vậy có thể nâng cao mức thu lợi nhuận về cho doanh nghiệp.

BOM giúp giảm thiểu hay loại bỏ tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa
Liệu BOM có thể giúp kiểm soát hàng tồn trở nên dễ dàng hơn?

Giảm lượng chất thải

Nguồn chất thải trong quá trình sản xuất có thể được giảm thiểu bởi tất các cấp độ của thành phẩm đều được đo chính xác về khối lượng, số lượng. Do vậy mà có thể kiểm soát và đo lượng tốt hơn. Chưa kể, trong trường hợp tính toán con số thể tích cũng có thể gây ra sự lãng phí đấy nhé! Ngoài ra, một BOM chính xác có thể chỉ đo chất thải thường được tạo ra từ quá trình mà không làm sai lệch bảng số đo. 

>>>Tham khảo thêm: Bonus là gì? Giải mã “Bonus là gì” bạn không thể bỏ qua!

Tính năng của BOM

Bao gồm 3 tính năng chính
BOM có những tính năng nào?

Áp dụng tính định mức

Trong bất kỳ quá trình sản xuất sản phẩm nào, việc cân đo đong đếm và tính toán cụ thể từng số lượng nguyên vật liệu và giá tiền là điều cực kỳ quan trọng. Và khi có BOM, mọi việc trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Thêm vào đó, BOM còn có thể phản ánh thực tế tình hình định mức đã xem xét một cách cụ thể với việc mua theo kế hoạch hoặc MRP. 

Thực hiện phân tích các tiêu chuẩn

Đối với tình hình sản xuất thực tế, nếu có thể áp dụng số lượng các nguyên vật liệu bị tiêu hao trong quá trình tạo dựng đơn thì đây là lợi thế rất lớn. Việc này giúp con số được đưa ra sát với thực tế hơn.

Khả năng kiểm tra và đánh giá mức độ chênh lệch về số lượng
Tính năng thực hiện phân tích các tiêu chuẩn

Chưa dừng lại, nếu bạn xây dựng giá thành theo các con số định mức thực tế thì nhờ đó có thể kiểm tra và đánh giá mức độ chênh lệch về số lượng nguyên vật liệu đã được sử dụng. Và trước khi làm điều đó, bắt buộc bạn phải sử dụng bản báo cáo, bảng kê khai thông tin nhập, xuất nguyên vật liệu. Từ đó mới có thể đối chiếu so sánh. 

Thực hiện liên kết các tính năng khác

Đầu tiên, trường hợp lên kế hoạch về việc mua nguyên vật liệu dùng cho sản xuất. Bạn chỉ cần hiểu rằng, BOM chính là tiêu chuẩn cho việc tính toán tự động và định lượng các số liệu cần thiết của nguyên vật liệu. 

Thứ hai, nếu bạn nắm bắt chính xác tiến độ sản xuất thì đương nhiên quy trình sẽ diễn ra suôn sẻ và dễ dàng hơn rất nhiều. Bởi vì BOM đã thể hiện được từng con số cụ thể trong từng giai đoạn sử dụng cho đến khi sản phẩm hoàn thành. 

Sử dụng bảng phân tích BOM
BOM chính là tiêu chuẩn cho việc tính toán tự động

Và cuối cùng, trong những trường hợp xảy ra lỗi trong quá trình sản xuất, thì việc bạn cần làm là gì? Đó chính là sử dụng bảng phân tích BOM nhằm mục đích có thể tái sử dụng các nguyên vật liệu. Từ đó đảm bảo quá trình được tiến hành chích xác hơn. Giảm thiểu việc lãng phí nguyên vật liệu khi xảy ra sai sót. 

Các phương pháp đại diện cho BOM

Hiện nay, đại diện cho BOM gồm 2 phương pháp, cụ thể là: 

Sử dụng BOM một cấp

BOM một cấp được mọi người biết đến như một bản danh sách đơn giản. Nó chỉ áp dụng với quá trình sản xuất một sản phẩm duy nhất. Với dạng BOM này, nguyên vật liệu sẽ chia thành từng cụm cụ thể. Mỗi cụm đại diện cho một bộ phận và quy trình khác nhau. Nhà sản xuất sẽ dựa vào đó để tính số lượng và chi phí tương ứng nhất. 

Nó giống như  như một bản danh sách đơn giản
Phương pháp ứng dụng BOM một cấp

Việc bạn sử dụng phương pháp này sẽ không thể áp dụng với những sản phẩm mang tính phức tạp. Bởi nó không thể hiện được sự liên hệ giữa các bộ phận cấu tạo thành. Đối với các trường hợp sản phẩm bị lỗi, nếu bạn sử dụng BOM một cấp thì việc tìm ra nguyên liệu thay thế là thử thách rất lớn. 

Sử dụng BOM đa cấp

Phương pháp sử dụng BOM đa cấp sẽ mang lại nhiều tiện ích hơn trong quá trình sản xuất và hoàn thành. Bởi bảng danh sách này sẽ thể hiện chi tiết và cụ thể mối quan hệ giữa các nguyên vật liệu được sử dụng. Đồng thời tổng số lượng các nguyên vật liệu cần thiết cũng được liệt kê rõ ràng, chi tiết nhất. 

Nó mang lại nhiều tiện ích hơn
Phương pháp sử dụng BOM đa cấp

Chính vì thế, BOM đa cấp hiện được ứng dụng một cách rộng rãi trong các công ty, doanh nghiệp. Đơn giản chỉ vì nó đảm nhiệm vai trò là một bảng tổng hợp cụ thể về toàn bộ quá trình hay số lượng nguyên vật liệu để tạo nên sản phẩm hoàn chỉnh. 

Trong bài viết này, tôi đã đưa đến bạn những thông tin khá cụ thể và chi tiết nhất về “BOM là gì?”. Hy vọng những gì tôi cung cấp sẽ thực sự có ích với bạn, giúp bạn có thể ứng dụng vào công việc thực tế của mình. Ngoài ra, đừng quên ghé thăm Muaban.net để cập nhật thêm nhiều điều mới mẻ hơn nhé!

>>>Xem thêm: Mức lương của ngành hệ thống thông tin 2022 là bao nhiêu? 

BÀI VIẾT MỚI NHẤT
- Advertisment -spot_img

ĐỪNG BỎ LỠ